... Nami.al

SHBA – Iran drejt marrëveshjes së shumëpritur, televizioni shtetëror iranian jep detajet

Televizioni shtetëror iranian pretendoi këtë të mërkurë se ka siguruar një draft paraprak të një marrëveshjeje mes Iranit dhe SHBA-së, që parashikon rihapjen e Ngushticës së Hormuzit për trafikun tregtar detar, në këmbim të heqjes së bllokadës detare amerikane ndaj Iranit.

Sipas medias shtetërore iraniane, dokumenti me 14 pika përbën një “kornizë fillestare dhe jozyrtare të një mirëkuptimi të mundshëm mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara”, ndërsa marrëveshja paraqitet nga Teherani si një fitore strategjike që “forcon pushtetin e Iranit në Ngushticën e Hormuzit”.

Ngushtica e Hormuzit konsiderohet një nga korridoret më të rëndësishme energjetike në botë, pasi aty kalon një pjesë e madhe e eksporteve globale të naftës dhe gazit. Që nga ditët e para të luftës, Irani e kishte bllokuar praktikisht kalimin tregtar në këtë zonë, duke tronditur tregjet ndërkombëtare dhe duke rritur frikën për një krizë globale energjetike.

Sipas draftit të publikuar nga media iraniane, kontrolli dhe menaxhimi i trafikut detar në Hormuz do të kryhet nga Irani në bashkëpunim me Omanin. Nga ana tjetër, SHBA do të duhej të hiqte bllokadën navale ndaj Iranit.

Megjithatë, raporti nuk përmend dy nga çështjet më të debatueshme mes Teheranit dhe Uashingtonit: të ardhmen e programit bërthamor iranian dhe rezervat e uraniumit të pasuruar që zotëron Irani.

Deri tani, SHBA nuk ka reaguar zyrtarisht ndaj publikimit të draftit. Vetë televizioni shtetëror iranian pranoi se marrëveshja “nuk është ende përfundimtare”.

Lajmi vjen në një moment tensioni të lartë mes dy vendeve. Vetëm pak ditë pasi palët kishin sinjalizuar progres drejt një marrëveshjeje për t’i dhënë fund luftës, situata u përshkallëzua sërish këtë javë.

Të martën, SHBA kreu sulme ndaj mjeteve detare dhe pikave të lëshimit iraniane, të cilat Uashingtoni i përshkroi si “goditje vetëmbrojtëse”. Dy zyrtarë amerikanë, që folën në kushte anonimiteti, thanë se Irani kishte dislokuar anije për vendosjen e minave në Ngushticën e Hormuzit dhe kishte afruar dronë sulmues pranë anijeve amerikane.

Në reagim, Garda Revolucionare Islamike iraniane paralajmëroi një “përgjigje vendimtare reciproke” ndaj çdo shkeljeje të armëpushimit, ndërsa udhëheqësi suprem Mojtaba Khamenei la të kuptohet se Irani mund të rinisë sulmet ndaj bazave ushtarake amerikane në Gjirin Persik.

Paralelisht me tensionet SHBA-Iran, Izraeli vazhdoi bombardimet në jug të Libanit dhe lëshoi urdhra të rinj evakuimi për civilët, në një përshkallëzim të operacioneve kundër Hezbollahut, që mund të komplikojë më tej negociatat mes Uashingtonit dhe Teheranit.

Ndërkohë, presidenti Donald Trump pritet të mbledhë kabinetin e tij në Shtëpinë e Bardhë, ndërsa administrata amerikane ka lënë të kuptohet se po shënohet progres drejt një marrëveshjeje të mundshme me Iranin.

Në Gaza, Hamasi konfirmoi se Mohammed Odeh, kreu i krahut ushtarak të organizatës, u vra në një sulm ajror izraelit në veri të enklavës. Ai është një nga zyrtarët më të lartë të Hamasit të vrarë nga Izraeli që prej armëpushimit të vjeshtës së kaluar.

Një tjetër zhvillim me rëndësi vjen nga vetë Irani, ku autoritetet kanë nisur rikthimin gradual të internetit pas 88 ditësh ndërprerjeje totale. Organizata NetBlocks tha se bëhet fjalë për “ndërprerjen kombëtare të internetit më të gjatë në historinë moderne”.