Bashkimi Evropian rrezikon një përballje me Donald Trump pasi kërkoi të pengonte dhënien e një kontrate fitimprurëse për tubacionin e gazit në Ballkan për një kompani të drejtuar nga avokati i tij personal, tregojnë dokumentet e parë nga Guardian.

Brukseli është përplasur me Trumpin për tregtinë, Ukrainën dhe shpenzimet ushtarake, por ndërhyrja në projektin e tubacionit të Ndërlidhjes Jugore duket se shënon herën e parë që ka sfiduar një sipërmarrje tregtare nga ata pranë presidentit.

Tubacioni do të kalojë nëpër Bosnjë dhe Hercegovinë. Nën atë që burimet boshnjake thonë se kanë qenë muaj presioni nga zyrtarët amerikanë, udhëheqësit e saj kanë lëvizur shpejt për t’ia dhënë kontratën një kompanie më parë pak të njohur me seli në Wyoming.

AAFS Infrastructure and Energy u themelua në nëntor të vitit të kaluar dhe nuk i ka zbuluar pronarët e saj.

Ajo drejtohet nga dy anëtarë kryesorë të fushatës së Trump për të përmbysur humbjen e tij në zgjedhjet e vitit 2020: Jesse Binnall, një avokat që e mbrojti atë kundër akuzave për nxitje të trazirave në Kapitol pas humbjes së tij, dhe Joe Flynn, vëllai i ish-këshilltarit të sigurisë kombëtare të presidentit.

Pavarësisht mungesës së ndonjë rekordi të dukshëm, AAFS po planifikon të investojë 1.5 miliardë dollarë në tubacionin dhe projekte të tjera të infrastrukturës boshnjake, tha përfaqësuesi i saj lokal.

Në mars, ligjvënësit miratuan legjislacionin që Transparency International tha se do të vendoste një “precedent të rrezikshëm” duke përcaktuar që kontrata duhet t’i shkojë AAFS pa tender.

Ditë më vonë, përfaqësuesi i Brukselit në Sarajevë u dha një paralajmërim privat udhëheqësve të Bosnjës se ata po rrezikonin shpresat e vendit për t’u bashkuar me BE-në.

Në një letër të dërguar më 13 prill, të marrë nga media investigative boshnjake istraga.ba dhe të parë nga Guardian, ambasadori i BE-së në Bosnjë, Luigi Soreca shkroi se, sipas një marrëveshjeje energjetike midis Bosnjës dhe Brukselit, ishte “thelbësore që projektligjet të koordinohen plotësisht” me BE-në.

Soreca tha se Brukseli duhet të ketë një rol në legjislacionin e tubacionit.

“Në këtë mënyrë, Bosnjë dhe Hercegovina mund të vazhdojë të përparojë në rrugën e saj evropiane dhe të shmangë humbjen e mundësive për integrim të mëtejshëm, si dhe mundësive financiare”, tha ai.

Binnall ka thënë se tubacioni është një “prioritet për administratën Trump”.

I pyetur për ndërhyrjen e BE-së, ai tha: “AAFS nuk do ta harrojë kurrë atë që ka vërtet rëndësi në këtë projekt: ofrimin e sigurisë energjetike dhe nxitjen e zhvillimit ekonomik për popullin e Bosnjës dhe Hercegovinës”.

“Ne jemi të përkushtuar të bashkëpunojmë ngushtë me të gjitha autoritetet përkatëse për të zhvilluar infrastrukturën e nevojshme për ta bërë këtë vizion realitet”.

Duke e lidhur Bosnjën me një terminal të gazit natyror të lëngshëm pranë bregdetit kroat, tubacioni do të lejonte që gazi amerikan të arrinte në një vend që varet nga Rusia për të gjithë furnizimin e tij.

Pasi Vladimir Putin nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022, Brukseli vendosi një afat për anëtarët e BE-së – plus anëtarët aspirantë, si Bosnja – që të ndalonin blerjen e gazit rus deri në vitin 2028.

Megjithatë, Brukseli përballet me perspektivën e një pjese të re të rëndësishme të tabelës së shahut të energjisë në Evropë që bie nën kontrollin jo vetëm të një kompanie amerikane, por edhe të një kompanie të lidhur personalisht me një president armiqësor.

Faqja e internetit e AAFS shfaq një shqiponjë të madhe, duke evokuar fuqinë e SHBA-ve. Nuk përmend asnjë staf, por thotë se ata kanë “dekada përvojë të kombinuar në energji, infrastrukturë, financë dhe zhvillim projektesh ndërkombëtare”. AAFS nuk duket se ka ndërmarrë ndonjë projekt infrastrukturor në shkallën e atij të planifikuar në Ballkan.

Binnall dhe Flynn nuk janë të vetmit nga rrethi i Trump që kanë treguar interes në Bosnjë.

Vëllai i Joe Flynn, Michael – një ish-shef i inteligjencës amerikane, dënimi i të cilit për gënjeshtër ndaj FBI-së në lidhje me marrëdhëniet e tij me Rusinë u rrëzua nga një falje nga Trump në vitin 2020 – ka lobuar për kreun e fraksionit nacionalist serb të Bosnjës.

Fushata e lobimit ia doli mbanë në tetor duke i hequr sanksionet e SHBA-ve, Milorad Dodik, udhëheqësi serb i Bosnjës i cili ka qenë duke minuar marrëveshjen e paqes të vitit 1995 që i dha fund një lufte trevjeçare në të cilën u vranë më shumë se 100 mijë njerëz.

Në prill, Donald Trump Jr, i cili drejton perandorinë e biznesit familjar, vizitoi Sarajevën. Edhe pse as ai dhe as Michael Flynn nuk duket se janë të përfshirë drejtpërdrejt në projektin e tubacionit, Dodik e ka mbështetur atë.