Krimi i organizuar në Evropë nuk është në rënie, ai po përshtatet. Ky është mesazhi kryesor i raportit të ri të Europolit, të prezantuar sot (26 qershor) në Bruksel, “Dekodimi i Rrjeteve Kriminale Më Kërcënuese të BE-së”. I përpiluar me kontribute nga të 27 Shtetet Anëtare dhe partnerët ndërkombëtarë të Europolit, dokumenti ofron një pasqyrë të përgjithshme të 731 rrjeteve kriminale aktive në Bashkimin Evropian, me mbi 400,000 anëtarë të 118 kombësive, që përbëjnë 60 përqind të totalit global. Krahasuar me 821 rrjetet e identifikuara në vitin 2024, 76 përqind nuk shfaqen më në listën aktuale. 

“Kjo nuk do të thotë që krimi i organizuar ka rënë”, sqaroi Jürgen Ebner, Zëvendësdrejtor Ekzekutiv i Europolit. “Kjo thjesht pasqyron atë që shtetet anëtare po shohin në hetimet e tyre.” Në vend të rrjeteve të çmontuara, kanë dalë 533 të reja. Megjithatë, ekziston një shifër pozitive dhe domethënëse: rreth 80 përqind e grupeve të identifikuara dy vjet më parë janë neutralizuar. Kjo tregon se “bashkëpunimi ndërkombëtar po funksionon dhe se përpjekjet tona kolektive po japin rezultate”, shtoi Ebner. 

Problemi strukturor mbetet. “Nëse arrestohet një objektiv kriminal me vlerë të lartë, kërkesa nuk zhduket”, tha zëvendësdrejtori, “por mundësia për fitim mbetet dhe dikush tjetër do të ndërhyjë”. Këto rrjete nuk i përgjigjen thjesht kërkesës për mallra të paligjshme, por “skanojnë në mënyrë proaktive sistemet dixhitale, financiare dhe gjeopolitike në kërkim të dobësive për t’i shfrytëzuar”. 

200 rrjetet më të vazhdueshme – domethënë ato që i kanë rezistuar presionit hetimor – “ndajnë karakteristika specifike”, shpjegon raporti, “domethënë një strukturë hierarkike, shpesh të bazuar në familje, me shtrirje ndërkombëtare, stabilitet financiar dhe përdorim sistematik të korrupsionit dhe frikësimit”. Për më tepër, “kur udhëheqësi i tyre arrestohet, ata zëvendësohen menjëherë”, vuri në dukje Ebner. 64 përqind e rrjeteve janë të strukturuara në mënyrë hierarkike, nga 57 përqind në vitin 2024. Pothuajse 80 përqind kanë qenë aktive për të paktën tre vjet dhe një e treta kanë vepruar për më shumë se dhjetë vjet.”

Sipas raportit të Europolit, 85 përqind e këtyre rrjeteve përdorin struktura legjitime biznesi për të lehtësuar ose fshehur aktivitetet e tyre. “Ekonomitë tona mbeten thellësisht të ndjeshme ndaj infiltrimit nga krimi i organizuar”, theksoi Komisioneri Evropian për Çështjet e Brendshme, Magnus Brunner. “Nuk po flasim për banda rruge, por për sindikata krimi shumëkombëshe të plota.” 

Trafikimi i drogës mbetet sektori kryesor, duke përbërë 36 përqind të rrjeteve. Mashtrimi vjen i dyti, me mashtrimet online që po rriten me shpejtësi. Një në pesë rrjete ka lidhje të drejtpërdrejta me Amerikën Latine, e cila përdoret si qendër për trafikimin e kokainës. Raporti thekson gjithashtu çështjen e rekrutimit të fëmijëve. Gjashtë përqind e rrjeteve rekrutojnë në mënyrë aktive “fëmijë të moshës midis 8 dhe 17 vjeç për detyra të rrezikshme, duke filluar nga trafikimi i drogës deri te aktet e dhunës ekstreme”. 

Përgjigja evropiane është “tashmë në proces”, tha Brunner, “nga strategjia kundër drogës deri te lufta kundër mashtrimit dixhital, sepse ndërsa kompetencat mbeten në nivel kombëtar, zgjidhjet mund të jenë vetëm evropiane”. Të mërkurën , Komisioni propozoi përditësimin e mandatit të Europolit për ta bërë  mbështetjen për Shtetet Anëtare “më të fortë, më të shpejtë, më efikase dhe më të zgjuar”. Sipas propozimit të Komisionit, buxheti i Europolit do të dyfishohej në 3 miliardë euro në kuadrin financiar 2028–2034. Zëvendëspresidentja Ekzekutive Henna Virkkunen foli për një “paketë evropiane të zbatimit të ligjit” për të mbyllur “boshllëqet ligjore që shfrytëzojnë kriminelët”. 

Për Europolin, prioritetet për të ardhmen janë forcimi i koordinimit në qendrat kryesore logjistike evropiane, duke filluar me Aleancën Portale , duke bashkëpunuar ngushtë me sektorin privat, duke çmontuar infrastrukturën dixhitale kriminale dhe duke rritur hetimet financiare për të gjurmuar paratë dhe për të rikuperuar të ardhurat e paligjshme. “Për sa kohë që mbetet cenueshmëria, për sa kohë që modeli i biznesit mbijeton”, përfundoi Ebner, “të tjerët do të ndërhyjnë dhe do t’i zëvendësojnë ata. Ne duhet të synojmë ekosistemin, jo vetëm individët.”