Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, përdori simbolikën e Athinës së lashtë për të përcjellë një mesazh politik mbi të ardhmen e Perëndimit, duke argumentuar se Shtetet e Bashkuara dhe Evropa duhet të rikthehen te disa prej vlerave që, sipas tij, kanë formësuar qytetërimin perëndimor.

Në fjalimin e mbajtur më 7 tetor në Pnyx, pranë Akropolit, Rubio e përshkroi Greqinë e lashtë si një prej burimeve themelore të mendimit, institucioneve dhe kulturës perëndimore. Ai theksoi se trashëgimia greke nuk lidhet vetëm me demokracinë apo filozofinë, por edhe me ambicien, eksplorimin, konkurrencën, guximin dhe kërkimin e përsosmërisë.

“Të njohësh grekët është të njohësh veten”, ishte një prej ideve qendrore të adresimit të tij, ndërsa Rubio argumentoi se karakteristikat e qytetërimit të lashtë grek janë përcjellë përmes Romës, krishterimit dhe më pas Evropës deri te Shtetet e Bashkuara.

“Perëndimi ka harruar atë që e bëri të jashtëzakonshëm”

Rubio e shtriu argumentin historik në një kritikë të zhvillimeve të dekadave të fundit në Perëndim.

Sipas tij, vendet perëndimore janë bërë gjithnjë e më të rezervuara ndaj konceptit të fuqisë kombëtare dhe kanë humbur besimin në trashëgiminë e tyre. Ai kritikoi dobësimin e industrisë, kapaciteteve ushtarake dhe sovranitetit kombëtar, si dhe transferimin e vendimmarrjes drejt institucioneve ndërkombëtare.

Në këtë kontekst, ai paralajmëroi se Perëndimi ndodhet në një pikë kthese dhe se vendimet e dekadës së ardhshme do të ndikojnë në rendin ndërkombëtar për dekadat që vijnë.

Rubio e lidhi këtë pikëpamje drejtpërdrejt me politikën e administratës Trump.

Ai tha se Shtetet e Bashkuara kanë zgjedhur ndjekjen e hapur të fuqisë kombëtare, përmes rikthimit të prodhimit industrial, forcimit të mbrojtjes, sigurimit të zinxhirëve të furnizimit dhe investimit në teknologjitë e së ardhmes.

Në listën e tij përfshiu Inteligjencën Artificiale, prodhimin e avancuar, dronët, çipat, mineralet kritike, hapësirën kibernetike dhe eksplorimin hapësinor.

Thirrje Evropës për më shumë fuqi dhe përgjegjësi

Një pjesë e rëndësishme e fjalimit iu kushtua Evropës.

Rubio argumentoi se kontinenti duhet të rrisë kapacitetet e tij të mbrojtjes dhe të marrë përsipër një pjesë më të madhe të barrës së sigurisë. Ai e përmendi Greqinë si një aleat model të Shteteve të Bashkuara dhe si një vend që, sipas tij, po luan një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në sigurinë evropiane.

“Ne duam të fitojmë së bashku. Duhet të fitojmë së bashku”, tha Rubio, duke argumentuar se forcimi i Evropës dhe i Shteteve të Bashkuara duhet të shihet si një proces i përbashkët dhe jo si një konkurrencë mes aleatëve.

Ai tha gjithashtu se aleanca transatlantike nuk duhet të jetë një marrëdhënie ku njëra palë humbet në mënyrë që tjetra të fitojë, por një partneritet ku fuqia e përbashkët është më e madhe se shuma e kontributeve individuale.

Greqia, “aleat i domosdoshëm”

Fjalimi i Rubios erdhi gjatë një vizite në Greqi ku ai zhvilloi edhe takime me zyrtarë të lartë grekë dhe mori pjesë në Dialogun Strategjik SHBA-Greqi.

Në një konferencë të përbashkët me ministrin e Jashtëm grek, Giorgos Gerapetritis, Rubio e përshkroi Greqinë si një aleat të rëndësishëm dhe burim stabiliteti në një periudhë të pasigurt ndërkombëtare. Ai përmendi konfliktet dhe tensionet në Lindjen e Mesme, Detin e Kuq dhe Ukrainë si shembuj të sfidave që e bëjnë më të rëndësishëm bashkëpunimin amerikano-grek.

Rubio vuri gjithashtu në dukje rritjen e shpenzimeve greke për mbrojtjen dhe bashkëpunimin ushtarak mes dy vendeve. Gjatë vizitës u nënshkrua edhe një marrëveshje për zgjerimin e bashkëpunimit mes Gardës Kombëtare të Floridës dhe Greqisë.

Nga Athina te “America First”

Në thelb të adresimit të Rubios ishte përpjekja për ta lidhur historinë e qytetërimit perëndimor me drejtimin aktual të politikës amerikane.

Ai argumentoi se parimet që i atribuoi Greqisë së lashtë – ambicia, guximi, konkurrenca, kërkimi i dijes, besnikëria ndaj komunitetit dhe gatishmëria për të mbrojtur interesat kombëtare – duhet të rikthehen në qendër të mendimit politik perëndimor.

Në këtë kuadër, Rubio mbrojti idenë se nuk ka asgjë të gabuar me besnikërinë ndaj kombit dhe me vendosjen e interesave kombëtare në qendër të politikës së jashtme.

Ai e paraqiti këtë si pjesë të vizionit të administratës Trump për një politikë të jashtme të bazuar në fuqinë kombëtare dhe në aftësinë për të mbrojtur interesat amerikane.

“Jemi në një pikë kthese”

Duke iu rikthyer simbolikës së vendit ku po fliste, Rubio e përfundoi adresimin me një thirrje për të mos e parë Greqinë vetëm si një kapitull të historisë.

Sipas tij, trashëgimia e Athinës duhet të shërbejë si pikë referimi për Perëndimin në përballjen me sfidat e sotme: konkurrencën mes fuqive të mëdha, luftërat, terrorizmin, kërcënimet ndaj sigurisë dhe konkurrencën për teknologji, energji dhe burime.

“Historia e Greqisë nuk na tregon vetëm format e hershme të institucioneve tona. Historia e Greqisë na tregon një imazh të vetvetes”, ishte një nga mesazhet qendrore të fjalimit.

Rubio e përshkroi momentin aktual si një “pikë kthese” për Shtetet e Bashkuara dhe për qytetërimin perëndimor, duke argumentuar se Perëndimi duhet të rizbulojë vetëbesimin dhe vullnetin për të mbrojtur interesat e tij.

Nga Pnyx-i, në hijen e Akropolit, mesazhi i sekretarit amerikan ishte i qartë: Shtetet e Bashkuara kërkojnë një Evropë më të fuqishme dhe më të angazhuar në mbrojtje, ndërsa Washingtoni synon ta lidhë politikën “America First” me një projekt më të gjerë për forcimin e Perëndimit.