Princi i Kurorës së Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman, i kërkoi dy herë presidentit amerikan Donald Trump që Shtetet e Bashkuara të ndërmarrin sulme kundër Houthive në Jemen, ndërsa grupi i mbështetur nga Irani po afrohet me një prej pikave më strategjike të Detit të Kuq.

Sipas dy zyrtarëve amerikanë të cituar nga Axios, MBS telefonoi Trumpin dy herë gjatë së enjtes. Në bisedat telefonike, ai e informoi presidentin amerikan për përkeqësimin e situatës në Jemen dhe më pas i kërkoi që SHBA-ja të ndërhynte ushtarakisht kundër pozicioneve të Houthive.

Trump, megjithatë, e refuzoi kërkesën. Zyrtarët amerikanë theksuan se administrata nuk ka aktualisht plane për një ndërhyrje të drejtpërdrejtë ushtarake kundër Houthive.

Situata është përshkallëzuar pasi forcat Houthi morën kontrollin e një qyteti strategjik bregdetar në Jemen, duke iu afruar më shumë ngushticës së Bab al-Mandabit.

Bab al-Mandab është një prej korridoreve më të rëndësishme detare në botë dhe lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit. Kontrolli ose kërcënimi ndaj kësaj zone mund të ndikojë drejtpërdrejt në tregtinë globale dhe në eksportet e naftës saudite.

Tensionet janë bërë edhe më të mëdha për shkak të situatës në Ngushticën e Hormuzit, ku Irani po pengon tashmë trafikun detar. Një kontroll më i madh i Houthive mbi Bab al-Mandabin do t’i jepte Teheranit një tjetër instrument presioni ndaj SHBA-ve dhe aleatëve të saj në Gjirin Persik.

SHBA rrit mbështetjen për Arabinë Saudite

Ndërsa Washingtoni po përpiqet të shmangë hapjen e një fronti të ri ushtarak, mbështetja ndaj Arabisë Saudite po rritet.

Komandanti i Komandës Qendrore të SHBA-ve, admirali Brad Cooper, udhëtoi të enjten drejt Arabisë Saudite për takime urgjente koordinimi, sipas burimeve të cituara nga Axios.

Një zyrtar amerikan tha se Washingtoni do t’i ofrojë Riadit informacione të inteligjencës dhe të dhëna për identifikimin e objektivave të Houthive.

Rreth 200 personel ushtarakë amerikanë ndodhen tashmë në Arabinë Saudite, ku ofrojnë mbështetje jo-luftarake.

Nga përplasja diplomatike te lufta në terren

Përplasja mes Arabisë Saudite dhe Houthive u rikthye fuqishëm në korrik, pasi Riadi pengoi një avion iranian që transportonte zyrtarë të lartë Houthi të ulej në Sana’a pas kthimit nga ceremonia mortore e ish-udhëheqësit suprem iranian Ali Khamenei.

Në atë periudhë, Mohammed bin Salman i kërkoi Trumpit mbështetje politike për një sulm ndaj aeroportit të Sana’as, duke e bërë të qartë se Arabia Saudite nuk kishte nevojë për ndihmë ushtarake amerikane. Trump e mbështeti politikisht kërkesën saudite.

Më pas, Houthit nisën sulme ndaj cisternave saudite në Detin e Kuq, duke kërcënuar një prej rrugëve kryesore të eksportit të naftës së mbretërisë. Sulmet u zgjeruan më vonë edhe ndaj objekteve energjetike saudite.

Arabia Saudite dhe aleatët e saj jemenas iu përgjigjën me sulme ajrore dhe operacione tokësore kundër pozicioneve të Houthive.

Riadi kërkon gjithnjë e më shumë ndihmën amerikane

Kërkesa e fundit e MBS për ndërhyrje direkte amerikane shënon një ndryshim të rëndësishëm në qëndrimin e Arabisë Saudite.

Në korrik, Riadi i kishte komunikuar Washingtonit se mund ta përballonte vetë kërcënimin Houthi. Përshkallëzimi i luftimeve dhe përparimi i forcave Houthi kanë bërë që Arabia Saudite të kërkojë një nivel gjithnjë e më të madh mbështetjeje nga SHBA-të.

Zyrtarët amerikanë dhe sauditë kanë diskutuar javët e fundit për situatën, ndërsa Washingtoni ka përsëritur se prioriteti i Trumpit është përqendrimi i forcave amerikane te Irani dhe Ngushtica e Hormuzit.

Kjo strategji synon të shmangë hapjen e një fronti të dytë ushtarak në një kohë kur tensionet me Teheranin janë tashmë të larta.

Washingtoni: Prioriteti është liria e lundrimit

Një zyrtar i lartë i administratës Trump tha se prioriteti i SHBA-ve është garantimi i lirisë së lundrimit në Detin e Kuq, ndërsa përgjegjësinë për përballjen më të gjerë me Houthit duhet ta marrin partnerët rajonalë.

“SHBA-të janë të përqendruara në mbrojtjen e interesave tona thelbësore të sigurisë kombëtare, përfshirë garantimin e lirisë së lundrimit në Detin e Kuq”, deklaroi zyrtari.

Ai shtoi se Washingtoni është në dialog të vazhdueshëm me Arabinë Saudite dhe qeverinë e Jemenit për stabilitetin rajonal.

Për momentin, Trump duket se po përpiqet të mbajë një vijë të mesme: të mbështesë Arabinë Saudite dhe të mbrojë korridoret strategjike të transportit, pa e përfshirë drejtpërdrejt ushtrinë amerikane në luftën kundër Houthive.

Megjithatë, përparimi i forcave Houthi drejt Bab al-Mandabit dhe përshkallëzimi i tensioneve me Iranin mund ta bëjnë gjithnjë e më të vështirë për Washingtonin të qëndrojë jashtë konfliktit.